1.Hariciye Mezhebi:
 
Bu mezhep, büyük günah işleyenlerin kâfir olduklarına ve ebediyen cehennemde kalacaklarına hükmetmiştir. Bu görüş, bid’at sayılmıştır. Ehl-i Sünnet’e göre, işlenme sebebi inkâr olmayan günah, insanı dinden çıkarmaz ve günahkâr insan, –günahları affedilmemişse- günahının cezasını cehennemde çektikten sonra, cennete girer.
 
2.Mürcie Mezhebi:
 
Bu mezhebe göre Cemel ve Sıffın savaşlarına katılan ve büyük günah işleyen kişiler kâfir sayılmazlar, ancak onların cennetlik mi, cehennemlik mi oldukları dünyada bilinemez, bu durum Allah’ın kararına kalmıştır ve ancak mahşerde belli olacaktır. Bu görüş, hariciye’nin görüşüne göre daha ılımlıdır. Mürcie, varlığını Maturidiye ile Eş’ariye mezheplerinin doğuşuna kadar sürdürmüş ve bir bakıma bu mezheplerin doğuşuna zemin hazırlamıştır. Ancak yine de büyük günah işleyenler hakkındaki görüşü doğru bulunmamıştır. Cennetle müjdelenen kişilerin ve haklı olduğu bilinen grupların cehennemlik olabilme ihtimalini kabul etmek, bid’at olarak değerlendirilmiştir.
 
3.Mutezile Mezhebi:
 
Mutezile mezhebinin bid’at olarak değerlendirilen belli başlı görüşlerini Ehl-i Sünnet’in görüşleriyle birlikte aktaralım:
 
I-Mutezile’ye göre Allah’ın kudret, irade, ilim gibi ayrı ayrı sıfatlarının varlığını kabul etmek, tevhit ilkesine aykırıdır. Allah’ın sıfatları zatının aynıdır; Allah zatı ile bilir, zatı ile görür, zatı ile işitir. Eh-i Sünnet’e göre ise, Allah’ın zati ve subuti sıfatları vardır. Allah’ın sıfatlarının varlığı, tevhit ilkesine zarar vermez
 
II-Mutezile’ye göre insan, kendi fiilinin yaratıcısıdır; bu, sorumlu olmasının bir gereğidir. Ehl-i Sünnet’e göre ise, yegâne yaratıcı Allah’tır. Kul, fiillerini yarattığı için değil, onları yapmayı istediği ve tercih ettiği için sorumludur.
 
III-Mutezile’ye göre dinin esaslarına iman edip büyük günah işlemeyen kişi mü’min, dinin esaslarını inkâr eden kâfir, dinin esaslarına inanıp büyük günah işleyen ise fasık olur. Buna göre büyük günah işleyerek fasık olan kişi, bu dünyada mü’min muamelesi görür; ancak ahirette kâfir muamelesi görecek ve ebediyen cehennemde kalacaktır. Ehl-i Sünnet’e göre ise, imanın mertebeleri mü’min ve kâfir olmak üzere ikidir. Büyük günah işleyen kişi, mahşerde günahkâr muamelesi görür ve günahlarının cezasını çektikten sonra cennete girer.
 
IV-Mutezile’ye göre Allah, cennette görülmeyecektir. Ehl-i sünnete göre ise Allah, cennette mü’min kullarına görünecektir ve bu, mü’minler için çok büyük bir mükâfattır.
 
V-Mutezile’ye göre Kur’an, mahlûktur. (Sonradan yaratılmıştır.) Ehl-Sünnet’e göre ise, Kur’an’ın harfleri ve sesleri sonradan yaratılmış olmakla birlikte Allah’ın kelamı olarak ezelidir ve Allah’ın zatı ile birlikte vardır.
 
Bid’at ehli terimi, bir hakaret gibi algılanmamalı, sahip olunan yanlış görüşler hakkında bir durum tespiti olarak değerlendirilmelidir.

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol