Değerli Kardeşim!

İfrat; bir konuda ileri gitmek, ölçüyü aşmak ve normal olanın dışına çıkmaktır.

Tefrit; ifratın zıddı olarak ortalamayı ters yönde aşmak, ortalamanın altında kalmak, demektir.

Kısacası ifrat ve tefrit, ters yönlerde aşırı gitmektir. Doğru olan, daima orta yoldur. Sen, bütün işlerinde orta yolu tercih et.

İfrat, tefrit ve orta yolu bazı örneklerle mukayeseli olarak anlatalım:

1.Harcama Konusu:

Savurgan olmak, ifrattır.

Cömert ve Tutumlu olmak orta yoldur.

Cimri olmak, tefrittir.

Cömertliğin sapma noktası israf, tutumluluğun sapma noktası ise cimriliktir.

2.Şahsiyet Konusu:

Gurulu olmak ifrattır.

Vakur ve mütevazı olmak, orta yoldur.

Zilleti/aşağılanmayı kabullenmek, tefrittir.

Vakur olmanın sapma noktası gururlu olmak, mütevazı olmanın sapma noktası ise zilleti/aşağılanmayı kabul etmektir.

3.Çocuk Terbiyesi:

Çocuk bir kusur işlediğinde, ona şiddet uygulamak veya aşağılayıcı ifadelerle uyarmak, ifrattır.

Çocuk bir kusur işlediğinde, ona doğrusunu anlatıp güzel bir şekilde uyarmak orta yodur.

Çocuk bir kusur işlediğinde, onu görmezden gelip uyarmamak, tefrittir.

4.Kader Konusu:

Her şeyi Allah yaratır; kul, kendi fiillerini tercih etme yetkisine bile sahip değildir, demek ifrattır.

Allah, tek yaratıcıdır; ancak kulun kendi fiilini tercih etme hakkı vardır, demek orta yoldur.

Allah, kulun fiillerini yaratmaz; kul kendi fiilinin yaratıcısıdır, demek tefrittir.

5.Bir Şeye Sahip Olma İsteği:

Ne pahasına olursa olsun, istediğim şeye sahip olmalıyım, demek ifrattır.

İstediğim şeye sahip olmak için, meşru yöntemler kullanarak, gerekli çalışmayı yapmalıyım, demek orta yoldur.

İstediğim şeye sahip olmak için, hiçbir çaba göstermem icap etmez, kısmetse kendiliğinden sahip olurum, demek tefrittir.

6-İbadet Yapma:

Allah’ın rızasını kazanmak için, hiçbir işte çalışmadan daima ibadet etmeliyim, demek ifrattır.

Allah’ın rızasını kazanmak için, hem dünyevi sorumluluklarımı yerine getirmeli hem de ibadetlerimi aksatmamalıyım, demek orta yoldur.

Önceliği dünyevi işlerime verip zaman kalırsa ibadetlerimi yapmalıyım, demek tefrittir.

Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. İşin mantığı anlaşıldığına göre, son söz olarak şunu söyleyelim:

Hiçbir konuda ifrat ve tefrit içinde bulunma; daima orta yolu tercih et.

7-Vahdet-i Vücut, Vahdet-i Şuhut ve Ateizm:

Bütün alemin tek varlık halinde Allah olduğunu söyleyip vahdet-i Vücut fikrini savunmak tefrittir. Allah’ın büyüklüğünü kabul edeceğim diye evreni inkar edip vahdet-i Vücut fikrini benimseme.

Bütün varlıklarda Allah’ın birliğini gördüğünü söyleyip vahdet-i Şuhut fikrini savunmak orta yoldur.

Varlığın maddeden ibaret olduğunu söyleyip ateizmi savunmak tefrittir. Evrendeki sebeplerin etkisinde kalıp, sebeplere yaratıcılık vasfı yükleme. Evrenin hatırı için Allah’ı inkar etme.

Allah kadim yani ezelidir; diğer varlıklar ise  hadis yani sonradan yaratılmışlardır.

Allah, Vacip yani varlığı zorunludur; Alem ise mümkün, yani varlığı Allah’ın dilemesine bağlıdır.

Varlığı Vacip yani zorunlu olanla, varlığı mümkün yani Allah’ın dilemesine bağlı olan aynı olamaz. Alem ayrı, Allah Ayrıdır. Allah yaratıcı, alem ise yaratılandır.

Kıymetli Kardeşim!

İfrat, normal seviyenin üstüne çıkayım derken, uçuruma sürüklenmektir. Her türlü ifrattan sakın.

Tefrit ise, normal seviyenin altında kalmayı gönüllü olarak kabul etmektir. Her türlü tefritten sakın.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Gözlem 9 ay önce

yazının kaderle ilgili 4. bölümü ile, vahdeti vücut konusu ile ilgili 7. bölümü son derece önemli.