Öne Çıkanlar diyanet diyanetten duyurular Kürtçe meal Balıkesir İl Müftü Vekili Mehmet Nurlu Hac Kuraları Çekildi
banner222

Ahmet Yaman'ın 'Fetva Usulü ve Adabı" eseri çıktı
banner221

FETVA USÛLÜ KONUSUNDA İLK TÜRKÇE ESER

Diyanet İşleri Başkanlığı mensuplarını da yakından ilgilendiren fetva konusunda önemli bir eser yayınlandı. Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet YAMAN’ın kaleme aldığı eser FETVA USÛLÜ VE ÂDÂBI başlığını taşıyor. Bu alanda yayınlanan ilk Türkçe eser olma özelliğini de taşıyan dörtyüz sayfalık kitap, fetva kavramını, müftünün sorumluluklarını, fetva vermenin yöntemini ve fetva verilirken uyulması gereken âdâp kurallarını ele alıyor.

Marmara İlahiyat Fakültesi Vakfı tarafından yayınlanan bu önemli eserin önsözünde yazar Ahmet Yaman şunları söylüyor:

“Bilindiği üzere, bir müslümanın düşünce ve davranışlarıının hem anlam kaynağı hem de meşruiyet ölçüsü İslâm’dır. Dolayısıyla onun ibadetten hukuka, siyasetten ekonomiye, vicdanî boyuttan sosyal boyuta amelî hayatının belirleyicisi ve değer ölçüsü de dindir. İslâm’ın bu alanlarla ilgili genel ilke düzeyinde tümel yaklaşımları olduğu gibi pekçok davranışla ilgili norm düzeyinde tikel kuralları da vardır. Ne var ki, hayatın her anında söz konusu olabilecek bu norm özelliğindeki tikel dinî kurallar, Kur’ân ve Sünnet’te doğal olarak sınırlı sayıda yer almıştır. Fakihler ilerleyen zamanlara, değişen toplumsal şartlara ve zuhur eden ihtiyaçlara dinin içinden cevaplar bulmak durumunda kalmışlardır.

Fetva Usulü ve Adabı

Teorik olarak bir müslüman, karşılaştığı amelî sorunların çözümünü, eğer bilgisi ve hüküm çıkarma ehliyeti varsa dinin ana kaynaklarında bizzat arayabilir. Buna güç yetiremez ya da aradığını bulamazsa bir bilene sorar, sorulan uzman kişi de nesnel bir yöntem ve standart ilkeler doğrultusunda Kitap ve Sünnet’ten çıkaracağı veya bu ikisinden onay alacağı bir çözümü bulmaya çalışır ki, bu ilmî etkinliğe müstakil ictihad veya daha bilinen kavramsallaştırmayla şeriatta ictihad denir. Bu seviyeye erişemeyen ve hayatın bütününü kapsayan bir bilgi ve norm sistemi olan herhangi bir mezhep içinde yetişen fakih ise o mezhebin yerleşik kurallarından hüküm çıkarmaya gayret eder ki, bu ilmî çaba da tahric veya farklı açıklamaları olmakla birlikte mezhepte ictihad diye isimlendirilir. İctihad ya da tahric yoluyla elde edilen hükmün, fakihin önündeki somut olaya uygulanması ise iftâdır ve bu süreç sonunda açıklanan dinî görüş ya da hükme de fetva denir.

İşte bu sürecin son basamağı olan iftâ sırasında takip edilen yol ve kullanılan yöntem, doktrinde fetvausûlü kavramıyla ifade edilmiştir.Fetva verilirken takip edilecek yöntem yanında, müftîniniftâ görevine başlamadan önce tedarik edeceği gereklilikler ile hem onun hem de müsteftîniniftâ sırasında uyması icap eden âdâb ve diğer tamamlayıcı unsurlar da aynı derecede önemli olduğu için fetva âdâbı da bu kavram zımnında ifade edilmiştir.

Şu halde fetvausûlü, fetvanın taraflarının yani fıkhî sorusuna şer’î (dinî-hukukî) cevap arayan müsteftî ile bu cevabı veren müftînin göz önüne alması gereken kural, yöntem ve incelikler anlamına gelir. Bu içeriği göstermek amacıyla fıkıh eserlerinde edebü’l-fetvâ, âdâbü’l-iftâ/fetvâ, âdâbü’l-müftîve’l-müsteftî, şurûtü’l-müftî, sıfatü’l-müftîve’l-müsteftî, usûlü’l-fütyâ ve resmü’l-müftî gibi isim tamlamaları kullanılmış, zaman içinde aynı başlıklarla müstakil eserler kaleme alınmıştır.

Elinizdeki çalışma işbu yöntem ve âdâbın, müellifçe önemsenen bazı yönlerini kendine özgü bir sistematikle ele almayı hedeflemektedir. Konunun kavramsal çerçevesi, önemi, sınırı ve kaynaklarının belirleneceği giriş kısmından sonra birinci bölümde fetva usûlü incelenecektir. Fetva ve mezhep ilişkisi, fetvaya esas olacak görüşün belirlenmesi (alâmâtü’l-iftâ), fetvanın verileceği mezhep kaynaklarının belirlenmesi, fetva ve makâsıd,fetva ve takva,fetvada yöntem sorunları ve fetvada değişim meselesi bu bölümün ana başlıklarını oluşturacaktır. Takip eden ikinci bölüm ise fetva âdâbına ayrılacak, bu çerçevede fetva öncesinde göz önüne alınacak gereklilikler ile fetva verilirken özen gösterilecek tutum ve davranışlar üzerinde durulacaktır.”

Yazar,kitabın sonunda başta İbnÂbidîn’in meşhur Ukûdüresmi’l-müftî manzumesinin tercümesi olmak üzere bazı Osmanlı Şeyhulislâmlarından kendilerinin özgün el yazılarıyla fetva örneklerine, günümüzün önde gelen fıkıh ve fetva kurullarından örnek metinlerede ekler halinde yer vermiştir.

İsteme adresi:

Marmara Üniversitesi

İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları

Tel: 0216 651 15 05 - 06

Faks: 0216 651 00 61

SİPARİŞ İÇİN TIKLAYINIZ

Kaynak: Dinihaberler.com

Bunlar da İlginizi Çekebilir

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner220