Diyanet'ten Yeni Genelge: İrşat kurulları

DiNiHABERLER.COM / öZEL İÇERiK


MADDE 9- (1) Vaaz ve irşat hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde planlanmasını ve yürütülmesini sağlamak üzere aşağıdaki esaslar doğrultusunda İrşat Kurulları oluşturulacaktır:

             
a) İl İrşat Kurulu: İllerde valilik onayı ile il müftüsünün başkanlığında ilgili müftü yardımcısı, bir başvaiz, bir uzman vaiz ve bir vaiz olmak üzere 5 (beş) üyeden müteşekkil “İl İrşat Kurulu” oluşturulacaktır. İlde yeterli sayıda vaiz bulunmaması halinde kurul, vaaz etme ehliyetine sahip dini yükseköğrenim mezunu müdür, uzman, imam-hatip, Kur’an kursu öğreticisi ve diğer personelden oluşturulacaktır.

b) İlçe İrşat Kurulu: İlçelerde kaymakamlık onayı ile ilçe müftüsünün başkanlığında en az 2 (iki) en fazla 4 (dört) vaiz olmak üzere 5 (beş) üyeden müteşekkil “İlçe İrşat Kurulu” oluşturulacaktır. İlçede yeterli sayıda vaiz bulunmaması halinde kurul, vaaz etme ehliyetine sahip dini yükseköğrenim mezunu müdür, uzman, imam-hatip, Kur’an kursu öğreticisi ve diğer personelden oluşturulacaktır. İlçe İrşat Kurulları, program ve konu bütünlüğünü sağlamak amacıyla İl İrşat Kurulu ile koordineli çalışacaktır.

c) Yurtdışı İrşat Kurulu: Yurtdışında büyükelçi/başkonsolosun onayı ile müşavir/ateşe/koordinatör/din görevlileri yöneticisi başkanlığında din görevlilerinden en az 3 (üç) en fazla 5 (beş) üyeden müteşekkil “Yurtdışı İrşat Kurulu” oluşturulacaktır.

(2) İrşat kurullarının görevleri şunlardır:

a) Vaaz hizmetleri:

1) Kurul, birinci dönem (Ocak-Şubat-Mart), ikinci dönem (Nisan-Mayıs-Haziran), üçüncü dönem (Temmuz-Ağustos-Eylül), dördüncü dönem (Ekim-Kasım-Aralık) ile Ramazan ayı özel programlarını ve ihtiyaç duyulması halinde özel irşat programlarını hazırlayacaktır. Mezkur programlarda periyodik olarak kasaba ve köylere de yer verilecektir. Programlar, başlangıç tarihinden 15 (on beş) gün önce hazırlanacak ve mülki amirin onayı alındıktan sonra uygulamaya başlanacaktır.

2) Söz konusu programlar hazırlanırken; din görevlilerince önerilen konular, müftülüklerin fetva hatlarına gelen sorular, aile ve dini rehberlik bürolarına yapılan başvurular, il genelinde işlenen suçlara ilişkin emniyet müdürlüklerinden elde edilen veriler, mahkemelere intikal eden olaylar ile bölgenin sosyal ve kültürel yapısından kaynaklanan konular da dikkate alınacaktır.

3) İlçe İrşat Kurulları, İl İrşat Kurulu ile koordineli olarak vaaz ve irşat programlarını hazırlayacak ve uygulayacaktır.

4) Büyükşehir İl Müftülükleri bünyesinde görev yapan vaizlerin irşat programları İlçe İrşat Kurullarıyla koordineli olarak İl İrşat Kurullarınca hazırlanacaktır.

5) Kurul, üçer aylık vaaz programlarını hazırlayacağı toplantıda bir önceki dönemin değerlendirmesini yapacaktır. Ramazan programı ve düzenlenmişse özel irşat programlarının bitiş tarihinden bir hafta sonra programın değerlendirmesini yapacak, tespit edilen hususlar üyelerin imzası ile rapor haline getirilecektir.

6) Hazırlanan programlar ve raporlar müftülükçe muhafaza edilecektir. Ayrıca hazırlanan programlar başlangıç tarihinden 7 (yedi) gün önce Din Hizmetleri Yönetim Sistemine (DHYS) kaydedilecektir.

7) İhtiyaç duyulması halinde “İl İrşat Kurulu”  il içerisinde yeterince irşat hizmeti sunulamayan yerleşim yerlerini dikkate alarak süresi ve görevlendirilecek vaiz sayısını kendisinin belirleyeceği özel irşat programı düzenleyebilecektir.

8) Özel irşat programı düzenlenmesi halinde, söz konusu program mülki amirin onayı ile uygulamaya konulacak ve DHYS’ye kaydedilmek suretiyle Başkanlığa bildirilecektir.

9) Sekreterya hizmetlerini ve programların DHYS’ye kayıt işlerini yürütmek üzere Kurul tarafından, bir personel belirleyecektir.

b) Hutbe hizmetleri:


 1) Hutbe konuları, İl İrşat Kurulu, tarafından belirlenecektir. İhtiyaç duyulması halinde İl İrşat Kuruluna bilgi vermek kaydıyla İlçe İrşat Kurullarınca, hutbe konularında değişikliğe gidilebilecektir.
           
2) Hutbe konuları belirlenirken vaaz konularının belirlenmesinde dikkate alınan kriterler esas alınacaktır.
           
3) Hutbeler, İl İrşat Kurulu tarafından hazırlanacaktır. Bu süreçte gerekli görülmesi halinde İlçe İrşat Kurulları da görev yapacaklardır. İl İrşat Kurulu, İlçe İrşat Kurullarının; hangi konularda hutbe yazacaklarının tespiti ve takibinden sorumlu olacaktır.
           
4) Kurul; kurul üyeleri, din görevlileri veya konunun uzmanları tarafından hutbe yazılmasını sağlayacaktır. Ayrıca Kurul, hutbe yazmayı teşvik amacıyla hutbe yazma yarışmaları düzenleyebilecektir.
           
5) İl İrşat Kurulu tarafından İlçe İrşat Kurullarınca hazırlanması talep edilen hutbeler okunma tarihinden 1 (bir) ay önce İl İrşat Kuruluna gönderilecektir. İl İrşat Kurulu da bu hutbeleri değerlendirecek, il genelinde okunup okunmayacağına karar verecektir.
           
6) İl İrşat Kurulu, il genelinde okunmak üzere seçtiği hutbeyi okunma tarihinden 15 (on beş) gün önce Din Hizmetleri Yönetim Sistemine (DHYS) kaydedecektir.
           
7) İl genelinde okunan hutbelerin yazarları mahalli imkânlar ölçüsünde ödüllendirilebilecektir.
           
8) Başkanlıktan gönderilen hutbeler belirtilen tarihte okutulacaktır.
           
9) Güncel gelişmeler ve acil durumlar karşısında planlananın dışında başka bir hutbe okutulabilecektir.
           
10) Kurullar, il genelinde okunan hutbelerin etkinliği ve verimliliğini tespit amacıyla geri bildirimler alacak ve bunları değerlendirecektir.
           
11) Kurul Başkanı, Kurul tarafından seçilen ya da Başkanlıktan gönderilen hutbelerin il veya ilçedeki bütün camilere zamanında ulaştırılmasını sağlayacak ve usulüne uygun olarak okunup okunmadığının denetimini yapacaktır.
           
12) Yukarıdaki görevlerin yerine getirilmesinden birinci derecede Kurul Başkanı sorumludur.
 

 Vaaz ve hutbelerde dikkat edilecek hususlar

            

MADDE 10- (1) Toplumu din konusunda aydınlatma görevi ifa edilirken; vaaz eden, hutbe okuyan ve konferans veren bütün görevlilere, özellikle Başkanlığımız personeli olmayanlara, aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri önceden hatırlatılacak, hutbe ve vaazları yakından izlenecek, bu hususlara dikkat etmeyenlere Başkanlık personeli olması halinde gerekli yasal işlem yapılacak; Başkanlık personeli olmayanlara ise vaaz ve irşat görevi verilmeyecektir.

           
a) Hutbe ve vaazlarda ölçülü, yapıcı, uyarıcı, teşvik edici ve müjdeleyici bir üslup kullanılacaktır. Aşırı, kırıcı, itham edici ifadelerden, sahih dinî bilgilere uymayan mesaj ve görüşlerden kaçınılacaktır.
           
b) Hutbe ve vaazlarda toplumun dinî ve ahlâkî konularda bilgilendirilmesi esas alınacak ve yüce Dinimizin mesajlarının doğru bir şekilde hedef kitleye aktarılmasına özen gösterilecektir.
           
c) Hutbe ve vaazlarda itikat, ibadet ve ahlak konularıyla birlikte millî birlik ve beraberliği güçlendirecek konulara yer verilecektir.
           
ç) Vaaz ve hutbelerde siyaset ve şahsiyet yapmaktan kaçınılacak, polemiğe sebebiyet verecek söylemlerden uzak durulacaktır.
           
d) Vaaza ezândan en az kırk dakika önce başlanacak, ezânla birlikte vaaza hemen son verilecek, cemaatin ezânı dinlemesi sağlanacaktır. Namazdan sonra yapılan vaazlar için de kırk dakikalık süre esas alınacaktır.
           
e) İhtiyaç duyulması halinde vaazların sunumunda teknik imkânlardan istifade edilebilecektir.
           
f) Hatipler, Cuma günleri minberde;
           
g) İkinci hutbede Nahl Sûresi’nin 90 ıncı âyet-i kerimesini okumadan önce,  Türkçe olarak, “Allahım! İslâm’a ve müslümanlara yardım et! Devletimizi, ülkemizi ve milletimizi her türlü tehlikelerden koru! Bize dünya ve ahirette iyilik, güzellik ve nimetler ihsan eyle! Bizi, ana-babamızı ve bütün müminleri bağışla! Şüphesiz sen dualarımızı işitir ve kabul edersin!” şeklinde duâ edecekler,
           
ğ) Nahl Suresi’nin 90 ıncı âyet-i kerimesinin lafzını okuduktan sonra, "Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder; hayasızlığı, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor." şeklinde meâlini de vereceklerdir.

(2) Yetkisiz kişilerin vaaz etmelerine ve hutbe okumalarına izin verilmeyecektir. Ancak, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin 48 inci maddesi uyarınca emekli üst düzey Başkanlık personeli ile, emekli müftü, emekli vaiz ve fahrî vaizlik belgesi bulunanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğinde olan diğer personelden mahallî müftülüğün, bilgisi veya izniyle istifade cihetine gidilecektir. Ayrıca Yönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca da, Başkanlık kuruluşu dışındaki dinî bilgi ve tecrübeleri ile tanınmış kimselerden, bu Genelgedeki esaslara uygun olarak vaaz veya konferans verdirmek suretiyle yararlanılacaktır.

(3) İrticalen hutbe okunması önlenecek, iklim şartları ve mesai saatleri dikkate alınarak hutbeler on dakikayı geçmeyecek şekilde kısa okunacaktır.

(4) Cuma günleri dışında, müftülüklerce belirlenecek günlerde, yine müftülüklerce belirlenecek vaizler tarafından merkezî camilerde isticvap (soru-cevap) metodu ile vaaz ve irşat hizmeti sunulacaktır.

(5) Mübarek gün ve geceler ile Kutlu Doğum Haftası ve Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle, müftülüklerce;
           
a) Özel programlar hazırlanacak, bu zamanların manevî havasından da istifade edilerek dinî ve ahlâkî konularda vatandaşlarımızın bilgilendirilmesi sağlanacaktır.
          
 b) Bu özel zaman dilimlerinde cezaevleri, yetiştirme yurtları, sevgi evleri, huzurevleri ve hastaneler imkânlar ölçüsünde ziyaret edilecektir.
           
c) İmkânlar nispetinde konferans, panel vb. etkinlikler düzenlenecektir.
           
ç) Günün, gecenin ve haftanın mana ve ehemmiyetini belirten broşürler hazırlanarak dağıtılacaktır.
           
d) Mahallî basın yoluyla ve diğer araç-gereçlerle halka yeterince duyurular yapılacaktır.
           
(6) Vaaz ve irşat hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sürdürülebilmesi için müftülüklerce vaizler için özel bir oda tahsis edilecektir.
 

 Hutbelerin incelenmesi

 

MADDE 11- (1) Müftülüklerce Din Hizmetleri Yönetim Sistemine (DHYS) kaydedilen hutbeler Din Hizmetleri Genel Müdürlüğünce oluşturulacak “Hutbe İnceleme Komisyonu” tarafından incelenecektir.


(2) Yapılan incelemede, bu Genelgenin 10 uncu maddesi ile 17/02/2006 tarihli ve B.02.1.DİB.0.12.00.01-203.02-230 sayılı yazı eki “Hutbe Hazırlama ve Değerlendirme Kılavuzu” nda yer alan hutbe hazırlanmasına ilişkin esas ve usullere uygun olmadığı, şekil ve muhteva yönünden yetersiz olduğu tespit edilen hutbelerin ilgili müftülük tarafından düzeltilmesi sağlanacaktır.

(3) Düzeltilen hutbeler ilgili müftülükçe anılan programa tekrar kaydedilecektir.






-ESKİ GENELGE-



Vaaz ve irşat kurulları

MADDE 8- (1) Millî birlik ve beraberliğimizin güçlenmesinde, toplumumuzun dinî bilgi sahibi kılınmasında vaaz ve irşat hizmetlerinin önemi büyüktür. Bu iş için gerekli olan planlamanın bir parçası olmak üzere;

a) Her ilde valilik onayı ile müftünün başkanlığında en az üç, en çok beş üyeden teşekkül edecek bir “Vaaz ve İrşat Kurulu” oluşturulacaktır. Kurul; yeterli sayıda vaizi bulunan yerlerde vaizler ile, varsa Kur’ân kursu müdürü ve din hizmetleri uzmanından, bunlardan yeteri kadar bulunmadığı yerlerde ise Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 114’üncü ve 116’ncı maddelerinde tarif edilen vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevlilerden teşekkül ettirilecektir.

b) Kurul; müftülükçe tespit edilecek tarihte ayda en az bir defa, ayrıca Ramazan başlangıcından on beş gün önce toplanarak vaaz ve irşat çalışmalarını gözden geçirecek, bir önceki irşat uygulamasını değerlendirecek ve değerlendirme sonuçlarını bir raporla müftülüğe sunacaktır.

c) İllerde kurulan vaaz ve irşat kurullarınca; birinci dönem (ocak-şubat-mart), ikinci dönem (nisan-mayıs-haziran), üçüncü dönem (temmuz-ağustos-eylül), dördüncü dönem (ekim-kasım-aralık) programları hazırlanacaktır. Ayrıca, Ramazan Ayı için özel program uygulanacaktır. Programlar dönem başlarından, Ramazan Ayı programı ise Ramazandan bir hafta önce hazırlanacaktır.

ç) Kurullarca hazırlanacak irşat programlarında kasaba ve köylere de yer verilecektir.

d) Vaaz ve irşat kurullarınca belirlenen vaaz konuları ve tarihleri, ilçe müftülüklerince de esas alınarak uygulanacaktır.

e) İl ve ilçe müftülükleri hazırlanan programları kendi müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

f) İl ve ilçe vaizleri, cumhuriyet savcılığınca gösterilecek ihtiyaca göre ceza ve tutukevleri ile çocuk ıslahevlerinde 15 Mayıs 2001 tarihli protokol uyarınca ücret karşılığı ders vereceklerdir. Ayrıca hastane, huzurevi ve benzeri yerlerdeki hasta ve yaşlıları mümkünse bir heyet halinde belli aralıklarla ve uygun zamanlarda ziyaret edeceklerdir. Bu hizmetlere ilave olarak vaizler, davet halinde öğrenci yurtları ve toplu işyerlerinde müftünün bilgisi dâhilinde konferanslar vereceklerdir.
 

Vaaz ve irşat ekipleri

MADDE 9- (1) İl müftülükleri; valinin onayı ile yılda iki defa olmak üzere yol dâhil azamî yirmişer gün süreli il ve ilçe vaizlerinin tümünün görevlendirileceği vaaz ve irşat ekipleri kuracaklardır.

(2) Yeter sayıda vaizi bulunmayan illerde, il ve ilçe müftüleri, fahrî vaizlik belgesi bulunan elemanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevliler de ekiplere dâhil edilecektir.

(3) Yeter sayıda vaizi veya vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip elemanı bulunan ilçeler, söz konusu irşat ekiplerini bağlı bulundukları kaymakamlığın onayı ile müstakil olarak da oluşturabileceklerdir.

(4) Her il müftülüğü; kaç irşat ekibi kurulduğunu ve bu ekiplerin kimlerden teşekkül ettiğini, Ramazan Ayı hariç hangi tarihlerde, nerelerde görev yapacaklarını (kasaba ve köyler dâhil), her yıl 31 Ocak tarihine kadar tespit ederek hazırlanacak irşat programlarını müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

(5) İrşat ekipleri; göreve çıkmadan önce il müftüsünün başkanlığında toplanarak hizmetin usûl ve prensiplerini belirleyecekler, görev sonunda tekrar toplanarak yapılan irşat hizmetinin bir değerlendirmesini yapacaklardır.

(6) Yapılan değerlendirme, üçer aylık vaaz ve irşat hizmetlerinin değerlendirilmesiyle birlikte, her yıl aralık ayında Başkanlığa gönderilecek olan yıllık irşat raporu içerisinde yer alacak, ayrıca bu raporda irşat hizmetleriyle ilgili bütün konular özetlenip karşılaşılan olumlu, olumsuz yönler ifade edilerek hazırlanacak rapor Başkanlığımız Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.

(7) İrşat ekipleri; görev yapacakları yerlerde dinî konularda halkımızı aydınlatmaya çalışacaklar, özellikle, bid’at ve hurafelere karşı mücadele, zararlı ve yıkıcı faaliyetlere karşı önlemler ile içki, uyuşturucu, kumar, fuhuş, kan davası, kadın ve çocuğa karşı şiddet, töre cinayeti gibi dinen yasak olan hususlar ve vatan sevgisi, yurt savunması, kardeşlik, birlik, sevgi ve barış gibi konulara ağırlık vereceklerdir.
 

Vaaz ve hutbeler

MADDE 10- (1) Toplumu din konusunda aydınlatma görevi ifa edilirken; vaaz eden, hutbe okuyan ve konferans veren bütün görevlilere, özellikle, teşkilatımız mevzuat ve prensiplerini bilemeyecekleri dikkate alınarak Başkanlığımız personeli olmayanlara aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri önceden hatırlatılacak, hutbe ve vaazları yakından izlenecek, bu hususlara dikkat etmeyenlere vaaz ve irşat görevi verilmeyecek, bu kimseler vaiz ise haklarında gerekli kanunî işlem yapılacaktır:

a) Hutbe, vaaz ve konferanslarda dinî bütünlüğü, millî birlik ve beraberliği güçlendirecek konulara ağırlık verilecektir. Yıkıcı, bölücü propagandalara, zararlı akımlara karşı gerekli tedbirler alınacaktır.

b) Vaaz ve hutbelerde toplumun dinî, ilmî ve ahlâkî konularda bilgi ve kültürünün artırılması hedef alınacak, fitne, tefrika ve bölücülüğün kötülüğü, sevgi, acıma duygusu, af ve hoş görü gibi hasletlerin fazileti, akraba, komşu ve insan hakları, düzenli ve tutumlu yaşama, sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın önemi, lüks, israf ve düzensiz yaşamanın zararları gibi yurt kalkınmamızın güçlenmesine yardımcı olacak ve millî bütünlüğümüzü pekiştirecek konulara yer verilecektir.

c) Hutbe, vaaz ve konferanslarda samimî, duygulu, toplumun içinde bulunduğu manevî hastalıkları tedavi edici, ölçülü, yapıcı, uyarıcı, teşvik edici, sevdirici ve müjdeleyici ifadeler kullanılacak; aşırı, kırıcı, itham edici ifadelerden; bıktırıcı ve mesnetsiz sözlerden, dinî ve ilmî kesin bilgilere uymayan görüşlerden kaçınılacaktır.

ç) Vaaz ve hutbelerde; siyaset ve şahsiyat yapmaktan kaçınılacak, konu bütünlüğü sağlanacak, iç ve dış politik konulara kesinlikle girilmeyecektir.

d) Vaizlerin, hazırlıksız ve üç aylık vaaz ve irşat programına alınmayan konularda vaaz etmeleri önlenecektir. Ancak olağanüstü durumlarda ilgili müftülüğün bilgisi dâhilinde hutbe ve vaaz konularında değişiklik yapılabilecektir.

e) Vaaza ezândan en az kırk dakika önce başlanacak, ezânla birlikte vaaza hemen son verilecek, cemaatin ezânı dinlemesi sağlanacaktır. Namazdan sonra yapılan vaazlar için de kırk dakikalık süre esas alınacaktır.

f) Vaazların sunumunda mümkün olan her türlü teknik imkândan istifade edilebilecektir. (Görüntülü vaaz usûlü gibi.)
g) Hatipler, Cuma günleri minberde;

1) İkinci hutbede Nahl Sûresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesini okumadan önce, Türkçe olarak, “Allahım! İslâm’a ve müslümanlara yardım et! Devletimizi, ülkemizi ve milletimizi her türlü tehlikelerden koru! Bize dünya ve ahirette iyilik, güzellik ve nimetler ihsan eyle! Bizi, ana-babamızı ve bütün müminleri bağışla! Şüphesiz sen dualarımızı işitir ve kabul edersin!” şeklinde duâ edecekler,

2) Nahl Suresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesinin lafzını okuduktan sonra, "Şüphesiz Allah, adaleti, ihsanı/yararlı amelleri en güzel bir şekilde yapmayı, akrabalara yardım etmeyi emrediyor, her türlü edepsizlik ve çirkinliği, haram ve kötülüğü, azgınlık ve zulmü yasaklıyor. O, düşünüp tutasınız diye size böyle öğüt veriyor." şeklinde meâlini de vereceklerdir.

(2) Yetkisiz kişilerin vaaz etmelerine ve hutbe okumalarına kesinlikle izin verilmeyecektir. Ancak, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi'nin 113 ve 114’üncü maddeleri uyarınca emekli Başkanlık üst düzey elemanlarıyla, emekli müftü, emekli vaiz ve fahrî vaizlik belgesi bulunanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğinde olan diğer elemanlardan mahallî müftülüğün bilgisi veya izniyle azamî ölçüler içerisinde istifade cihetine gidilecektir. Ayrıca Yönergenin 116’ncı maddesi uyarınca da, Başkanlık kuruluşu dışındaki dinî bilgi ve tecrübeleri ile tanınmış kimselerden, bu Yönerge esaslarına uygun olarak vaaz veya konferans verdirmek suretiyle yararlanılacaktır.

(3) İrticalen hutbe okunması kesinlikle önlenecek, iklim şartları ve mesai saatleri dikkate alınarak hutbeler kısa okunacak, Arapça bölümleri dâhil on dakikayı geçmeyecektir.

(4) Cuma günlerinin dışında, müftülüklerce belirlenecek günlerde, yine müftülüklerce belirlenecek vaizler tarafından merkezî camilerde İSTİCVAP (soru-cevap) metodu ile vaaz ve irşat hizmeti sunulacaktır.

(5) İdrak edilecek mübarek gün ve geceler ile Kutlu Doğum Haftası ve Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle, müftülüklerce;

a) Özel programlar hazırlanarak bu zamanların manevî havasından da istifade edilerek, dinî ve ahlâkî konularda vatandaşlarımızın aydınlatılmasına çalışılacaktır.

b) Bu vesileler ile cezaevleri, yetiştirme yurtları, huzurevleri ve hastaneler imkânlar ölçüsünde ziyaret edilecektir.

c) İmkânlar nispetinde konferans, panel vb. etkinlikler düzenlenecektir.

ç) Günün, gecenin ve haftanın mana ve ehemmiyetini belirten hutbe ve broşürler hazırlanarak dağıtılacaktır.

d) Mahallî basın yoluyla ve diğer araç ve gereçlerle halka yeterince duyurular yapılacaktır.

e) Vaaz ve irşat ekipleri oluşturularak, çevredeki kasaba ve köylere de din hizmeti götürülecektir.

(6) İl ve ilçe müftülüklerince hazırlanacak mekânlarda, Başkanlığımız basılı ve görüntülü yayınlarından da istifade edilerek, halka yönelik irşat hizmetlerinin takviye edilmesi cihetine gidilecektir.

(7) Müftülükler bünyesinde vaizlerimize özel bir oda tahsis edilecek ve bu oda içerisinde bir kitaplık kurulması sağlanacaktır.


Vaaz ve irşat kurulları

MADDE 8- (1) Millî birlik ve beraberliğimizin güçlenmesinde, toplumumuzun dinî bilgi sahibi kılınmasında vaaz ve irşat hizmetlerinin önemi büyüktür. Bu iş için gerekli olan planlamanın bir parçası olmak üzere;

a) Her ilde valilik onayı ile müftünün başkanlığında en az üç, en çok beş üyeden teşekkül edecek bir “Vaaz ve İrşat Kurulu” oluşturulacaktır. Kurul; yeterli sayıda vaizi bulunan yerlerde vaizler ile, varsa Kur’ân kursu müdürü ve din hizmetleri uzmanından, bunlardan yeteri kadar bulunmadığı yerlerde ise Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 114’üncü ve 116’ncı maddelerinde tarif edilen vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevlilerden teşekkül ettirilecektir.

b) Kurul; müftülükçe tespit edilecek tarihte ayda en az bir defa, ayrıca Ramazan başlangıcından on beş gün önce toplanarak vaaz ve irşat çalışmalarını gözden geçirecek, bir önceki irşat uygulamasını değerlendirecek ve değerlendirme sonuçlarını bir raporla müftülüğe sunacaktır.

c) İllerde kurulan vaaz ve irşat kurullarınca; birinci dönem (ocak-şubat-mart), ikinci dönem (nisan-mayıs-haziran), üçüncü dönem (temmuz-ağustos-eylül), dördüncü dönem (ekim-kasım-aralık) programları hazırlanacaktır. Ayrıca, Ramazan Ayı için özel program uygulanacaktır. Programlar dönem başlarından, Ramazan Ayı programı ise Ramazandan bir hafta önce hazırlanacaktır.

ç) Kurullarca hazırlanacak irşat programlarında kasaba ve köylere de yer verilecektir.

d) Vaaz ve irşat kurullarınca belirlenen vaaz konuları ve tarihleri, ilçe müftülüklerince de esas alınarak uygulanacaktır.

e) İl ve ilçe müftülükleri hazırlanan programları kendi müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

f) İl ve ilçe vaizleri, cumhuriyet savcılığınca gösterilecek ihtiyaca göre ceza ve tutukevleri ile çocuk ıslahevlerinde 15 Mayıs 2001 tarihli protokol uyarınca ücret karşılığı ders vereceklerdir. Ayrıca hastane, huzurevi ve benzeri yerlerdeki hasta ve yaşlıları mümkünse bir heyet halinde belli aralıklarla ve uygun zamanlarda ziyaret edeceklerdir. Bu hizmetlere ilave olarak vaizler, davet halinde öğrenci yurtları ve toplu işyerlerinde müftünün bilgisi dâhilinde konferanslar vereceklerdir.
 

Vaaz ve irşat ekipleri

MADDE 9- (1) İl müftülükleri; valinin onayı ile yılda iki defa olmak üzere yol dâhil azamî yirmişer gün süreli il ve ilçe vaizlerinin tümünün görevlendirileceği vaaz ve irşat ekipleri kuracaklardır.

(2) Yeter sayıda vaizi bulunmayan illerde, il ve ilçe müftüleri, fahrî vaizlik belgesi bulunan elemanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevliler de ekiplere dâhil edilecektir.

(3) Yeter sayıda vaizi veya vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip elemanı bulunan ilçeler, söz konusu irşat ekiplerini bağlı bulundukları kaymakamlığın onayı ile müstakil olarak da oluşturabileceklerdir.

(4) Her il müftülüğü; kaç irşat ekibi kurulduğunu ve bu ekiplerin kimlerden teşekkül ettiğini, Ramazan Ayı hariç hangi tarihlerde, nerelerde görev yapacaklarını (kasaba ve köyler dâhil), her yıl 31 Ocak tarihine kadar tespit ederek hazırlanacak irşat programlarını müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

(5) İrşat ekipleri; göreve çıkmadan önce il müftüsünün başkanlığında toplanarak hizmetin usûl ve prensiplerini belirleyecekler, görev sonunda tekrar toplanarak yapılan irşat hizmetinin bir değerlendirmesini yapacaklardır.

(6) Yapılan değerlendirme, üçer aylık vaaz ve irşat hizmetlerinin değerlendirilmesiyle birlikte, her yıl aralık ayında Başkanlığa gönderilecek olan yıllık irşat raporu içerisinde yer alacak, ayrıca bu raporda irşat hizmetleriyle ilgili bütün konular özetlenip karşılaşılan olumlu, olumsuz yönler ifade edilerek hazırlanacak rapor Başkanlığımız Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.

(7) İrşat ekipleri; görev yapacakları yerlerde dinî konularda halkımızı aydınlatmaya çalışacaklar, özellikle, bid’at ve hurafelere karşı mücadele, zararlı ve yıkıcı faaliyetlere karşı önlemler ile içki, uyuşturucu, kumar, fuhuş, kan davası, kadın ve çocuğa karşı şiddet, töre cinayeti gibi dinen yasak olan hususlar ve vatan sevgisi, yurt savunması, kardeşlik, birlik, sevgi ve barış gibi konulara ağırlık vereceklerdir.
 

Vaaz ve hutbeler

MADDE 10- (1) Toplumu din konusunda aydınlatma görevi ifa edilirken; vaaz eden, hutbe okuyan ve konferans veren bütün görevlilere, özellikle, teşkilatımız mevzuat ve prensiplerini bilemeyecekleri dikkate alınarak Başkanlığımız personeli olmayanlara aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri önceden hatırlatılacak, hutbe ve vaazları yakından izlenecek, bu hususlara dikkat etmeyenlere vaaz ve irşat görevi verilmeyecek, bu kimseler vaiz ise haklarında gerekli kanunî işlem yapılacaktır:

a) Hutbe, vaaz ve konferanslarda dinî bütünlüğü, millî birlik ve beraberliği güçlendirecek konulara ağırlık verilecektir. Yıkıcı, bölücü propagandalara, zararlı akımlara karşı gerekli tedbirler alınacaktır.

b) Vaaz ve hutbelerde toplumun dinî, ilmî ve ahlâkî konularda bilgi ve kültürünün artırılması hedef alınacak, fitne, tefrika ve bölücülüğün kötülüğü, sevgi, acıma duygusu, af ve hoş görü gibi hasletlerin fazileti, akraba, komşu ve insan hakları, düzenli ve tutumlu yaşama, sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın önemi, lüks, israf ve düzensiz yaşamanın zararları gibi yurt kalkınmamızın güçlenmesine yardımcı olacak ve millî bütünlüğümüzü pekiştirecek konulara yer verilecektir.

c) Hutbe, vaaz ve konferanslarda samimî, duygulu, toplumun içinde bulunduğu manevî hastalıkları tedavi edici, ölçülü, yapıcı, uyarıcı, teşvik edici, sevdirici ve müjdeleyici ifadeler kullanılacak; aşırı, kırıcı, itham edici ifadelerden; bıktırıcı ve mesnetsiz sözlerden, dinî ve ilmî kesin bilgilere uymayan görüşlerden kaçınılacaktır.

ç) Vaaz ve hutbelerde; siyaset ve şahsiyat yapmaktan kaçınılacak, konu bütünlüğü sağlanacak, iç ve dış politik konulara kesinlikle girilmeyecektir.

d) Vaizlerin, hazırlıksız ve üç aylık vaaz ve irşat programına alınmayan konularda vaaz etmeleri önlenecektir. Ancak olağanüstü durumlarda ilgili müftülüğün bilgisi dâhilinde hutbe ve vaaz konularında değişiklik yapılabilecektir.

e) Vaaza ezândan en az kırk dakika önce başlanacak, ezânla birlikte vaaza hemen son verilecek, cemaatin ezânı dinlemesi sağlanacaktır. Namazdan sonra yapılan vaazlar için de kırk dakikalık süre esas alınacaktır.

f) Vaazların sunumunda mümkün olan her türlü teknik imkândan istifade edilebilecektir. (Görüntülü vaaz usûlü gibi.)

g) Hatipler, Cuma günleri minberde;

1) İkinci hutbede Nahl Sûresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesini okumadan önce, Türkçe olarak, “Allahım! İslâm’a ve müslümanlara yardım et! Devletimizi, ülkemizi ve milletimizi her türlü tehlikelerden koru! Bize dünya ve ahirette iyilik, güzellik ve nimetler ihsan eyle! Bizi, ana-babamızı ve bütün müminleri bağışla! Şüphesiz sen dualarımızı işitir ve kabul edersin!” şeklinde duâ edecekler,

2) Nahl Suresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesinin lafzını okuduktan sonra, "Şüphesiz Allah, adaleti, ihsanı/yararlı amelleri en güzel bir şekilde yapmayı, akrabalara yardım etmeyi emrediyor, her türlü edepsizlik ve çirkinliği, haram ve kötülüğü, azgınlık ve zulmü yasaklıyor. O, düşünüp tutasınız diye size böyle öğüt veriyor." şeklinde meâlini de vereceklerdir.

(2) Yetkisiz kişilerin vaaz etmelerine ve hutbe okumalarına kesinlikle izin verilmeyecektir. Ancak, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi'nin 113 ve 114’üncü maddeleri uyarınca emekli Başkanlık üst düzey elemanlarıyla, emekli müftü, emekli vaiz ve fahrî vaizlik belgesi bulunanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğinde olan diğer elemanlardan mahallî müftülüğün bilgisi veya izniyle azamî ölçüler içerisinde istifade cihetine gidilecektir. Ayrıca Yönergenin 116’ncı maddesi uyarınca da, Başkanlık kuruluşu dışındaki dinî bilgi ve tecrübeleri ile tanınmış kimselerden, bu Yönerge esaslarına uygun olarak vaaz veya konferans verdirmek suretiyle yararlanılacaktır.

(3) İrticalen hutbe okunması kesinlikle önlenecek, iklim şartları ve mesai saatleri dikkate alınarak hutbeler kısa okunacak, Arapça bölümleri dâhil on dakikayı geçmeyecektir.

(4) Cuma günlerinin dışında, müftülüklerce belirlenecek günlerde, yine müftülüklerce belirlenecek vaizler tarafından merkezî camilerde İSTİCVAP (soru-cevap) metodu ile vaaz ve irşat hizmeti sunulacaktır.

(5) İdrak edilecek mübarek gün ve geceler ile Kutlu Doğum Haftası ve Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle, müftülüklerce;

a) Özel programlar hazırlanarak bu zamanların manevî havasından da istifade edilerek, dinî ve ahlâkî konularda vatandaşlarımızın aydınlatılmasına çalışılacaktır.

b) Bu vesileler ile cezaevleri, yetiştirme yurtları, huzurevleri ve hastaneler imkânlar ölçüsünde ziyaret edilecektir.
c) İmkânlar nispetinde konferans, panel vb. etkinlikler düzenlenecektir.

ç) Günün, gecenin ve haftanın mana ve ehemmiyetini belirten hutbe ve broşürler hazırlanarak dağıtılacaktır.

d) Mahallî basın yoluyla ve diğer araç ve gereçlerle halka yeterince duyurular yapılacaktır.

e) Vaaz ve irşat ekipleri oluşturularak, çevredeki kasaba ve köylere de din hizmeti götürülecektir.

(6) İl ve ilçe müftülüklerince hazırlanacak mekânlarda, Başkanlığımız basılı ve görüntülü yayınlarından da istifade edilerek, halka yönelik irşat hizmetlerinin takviye edilmesi cihetine gidilecektir.

(7) Müftülükler bünyesinde vaizlerimize özel bir oda tahsis edilecek ve bu oda içerisinde bir kitaplık kurulması sağlanacaktır.
  


NOT: Değerli Okuyucularımız!
 
Haberlerimizi alıntılayıp yayınladığınız zaman, sitemizi CANLI link verip kaynak olarak gösterebilirsiniz. Biz dinihaberler.com olarak ülkemizde ve dünyada gerçeğin sesi olmaya, ileri demokrasiyi, meritokrasiyi, insan haklarını, özgürlükleri ve hukukun üstünlüğünü savunmaya sonuna kadar devam edeceğiz.
 
Biz hiç bir kurum ve kuruluşa bağlı olmayan, gücünü tamamen özgürlüğünden alan, sivil, bağımsız, tarafsız ve özerk bir haber sitesiyiz. Bize bu teveccühü göstererek kısa zamanda internet haberciliğinde ilk sıralara yerleşmemizi sağlayan siz değerli takipçilerimize en derin selam, saygı ve hürmetlerimizi sunuyoruz.
 
Teşekkürler… dinihaberler.com

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

Avatar
mehmet ali 1 yıl önce

İllerde hutbe kuruluna ne gerek var ki... Başkanlık nasılsa her hafta kendı gonderdıgı hutbeyı okutuyor camılerde... benım hutbem ıl genelınde okunmayacaksa neden hutbe yazayam kı..

Avatar
Haluk USLU 1 yıl önce

Uygulamada sıkntılarımız var,sanki hutbelerde erskiye dönüş var...uzuun ve akademik dille merkezden hutbe gönderiliyor...

Avatar
ozgur 1 yıl önce

Namazda hangi ayetler okunacak. Bu genelge ne zaman gelir..