Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Denetim Standartları
 
DENETİM STANDARTLARI VE İLKELERİ
 
I. GEREKÇE
 
Denetim standartları ve ilkeleri; 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevle-ri Hakkında Kanunun değişik 7’nci maddesinin (g) fıkrasının 3 ncü bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
 
Görev standartlarının hazırlanmasında, 657 sayılı Devlet memurları Kanunu ve 633 sa-yılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile diğer kurumların denetim standartlarından yararlanılmıştır.
 
II. AMAÇ, KAPSAM, KISALTMA VE TANIMLAR
 
(1) Amaç
(a) Standartlarla Amaçlananlar
 
Görevlerin amacına uygun şekilde, verimli, etkin ve uygulama birliği içinde, etik ilkeler gözetilerek gerçekleştirilmesini temin etmek; görev sonuçlarının adil, hukukî ve güvenilir olmasını sağlamak; görevlerin kontrol ve görevlilerin performans bakımından değerlendi-rilmesine zemin hazırlamaktır.
 
(b) Görevlerin İcrasıyla Amaçlananlar
 
Sorunların çözümü ve hizmetlerin yürütülmesi konusunda idareye yardımcı olmak ve rehberlik etmek; görev alanındaki birimlerin görevlerini nasıl ve hangi ölçüde başardığını tespit ederek yönetimi bilgilendirmek; farklı kademelerde görev alan personelin perfor-mansını ortaya koymak; görev alanındaki birimlerde usulsüzlükleri ve yolsuzlukları önle-mek, yapılan usulsüzlük ve yolsuzlukları ortaya çıkarmaktır.
 
(2) Kapsam
 
Standartlar; müfettiş ve müfettiş yardımcılarının nitelikleri, etik ilkeleri, rehberlik, de-netim, inceleme ve soruşturma faaliyetleri ile raporlamada uyulması gereken usul ve süreç-leri, denetimin planlanması, uygulanması ve raporlanmasına ilişkin hususları kapsar.
 
(3) Kısaltmalar
Bu metinde geçen;
Makam: Diyanet İşleri Başkanlığı Makamını,
Başkanlık: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nı,
Başkan: Rehberlik ve Teftiş Başkanını,
Müfettiş: Diyanet İşleri Başkanlığı başmüfettiş, müfettiş ve müfettiş yardımcılarını,
Denetim: Her türlü teftiş, inceleme, araştırma ve soruşturma görevlerini,
Denetlenen: Denetime tâbi kamu görevlilerini,
Standartlar: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Görev Standartlarını,
İfade eder.
 
(4) Tanımlar
(a) Görev
 
Müfettişler tarafından ifa edilen rehberlik, teftiş, inceleme, soruşturma, danışmanlık ve diğer görevleri ifade eder.
 
(b) Teftiş
 
Diyanet İşleri Başkanlığının merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında her türlü faaliyet, hizmet, iş ve işlemlerin mevzuata; harcamaların ve malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruf-ların amaç ve politikalara, program ve stratejik planlara uygunluğunu; önceden belirlenen usul ve prensipler doğrultusunda yürütülen faaliyetlerin verimliliğini; organizasyon yapı-sını, çalışma standartlarını, iş akış prosedürlerini, insan kaynakları politikalarını ve uygu-lamalarını; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığını; üreti-len bilgilerin güvenilir ve doğru olup olmadığını, mal varlıklarının korunup korunmadığını; personeli eğitici, öğretici, usulsüzlükleri önleyici ve hataları düzeltici bir yöntemle denetle-yerek sorunların çözümü ve hizmetlerin başarı ile yürütülmesi konusunda idareye yardım-cı olmayı ve rehberliği amaç edinen, insan ve sistem odaklı bir faaliyettir. Teftiş, aşağıdaki denetim uygulamalarını kapsar.
 
(1) Hukuka Uygunluk Denetimi
 
Teftişe tabi birimin iş ve işlemlerinin ilgili mevzuata (hukuki statü kazandırılmış politi-ka, plan ve programlar dâhil) uygunluğunun denetlenmesidir.
 
(2) Sistem Denetimi
 
Teftişe tabi birimin teşkilat yapısı, çalışma standartları, iş akış süreçleri, iç kontrol sis-temleri, insan kaynakları politikaları ve elde ettiği sonuçlar gibi hususlar bakımından bir bütün olarak kuruluş amaçlarına uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir.
 
(3) Malî Denetim
 
Teftiş edilen birimin mali sisteminin ve muhasebe kayıtlarının güvenilirliğinin, doğrulu-ğunun ve muhasebe ilke ve standartlarına uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan sistematik bir denetimdir.
 
(4) Performans Denetimi
 
Teftiş edilen birimin önceden belirlenmiş yönetim politikaları ile idari usul ve prensip-ler doğrultusunda yürütülen faaliyetlerinin verimlilik, ekonomiklik ve etkililik yönünden denetimidir. a) Verimlilik: Birimin faaliyetlerinin yürütülmesinde asgari kaynak kullanı-mıyla faaliyet sonuçlarının azamiye çıkarılmasını, b) Ekonomiklik: Faaliyetlerin planlanmış sonuçlarına ulaşmak için kullanılan kaynakların maliyetinin kaliteden taviz verilmeksizin en aza indirilmesini, c) Etkililik: Faaliyetlerin planlanan ve gerçekleşen etkisi arasındaki ilişkiyi, hedefe ulaşma
 
Teftişe tabi birimin bilgi işlem sisteminin sürekliliğinin ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
 
(c) Soruşturma
 
Soruşturma; Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri hakkında ihbar veya şikâyete dayanan veya her hangi bir şekilde muttali olunan, kanunlara ve Başkanlık mevzuatına göre suç sa-yılan iddiaların disiplin soruşturmasıdır.
 
(ç) Ön İnceleme
 
Ön İnceleme, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkın-da Kanun hükümlerine göre Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri hakkında ileri sürülen id-diaların araştırılıp adlî yönden soruşturma izni verilip verilmemesinin değerlendirilmesidir.
 
(d) İnceleme
 
Soruşturma ve ön incelemeye konu olmayan durumlarda ve Başkanlığın ihtiyaç duydu-ğu konuların tetkik ve değerlendirilmesi maksadıyla yapılan inceleme ve araştırmalardır.
 
(e) Danışmanlık
 
Başkanlık müfettişlerince görülen lüzum üzerine veya görevlendirme sonucunda görüş bildirmek ve öneride bulunmak amacıyla yapılan işleri ifade eder.
 
(f) Diğer Görevler
 
Eğitim, gözetim, mali güvenlik, koordinasyon ve diğer faaliyetleri kapsar.
 
III. ETİK İLKELER VE MESLEKÎ NİTELİKLER
 
Müfettişlerin görevi; doğruyu yanlıştan, haklıyı haksızdan, verimliyi verimsizden ayır-maktır. Görevlerin hakkıyla ifa edilebilmesi, bu bölümde belirtilen standartların müfettişler tarafından içselleştirilmesine bağlıdır. Bu bakımdan bu standartlar müfettişlik kimliğinin vazgeçilemez unsurlarını teşkil eder.
 
(1) Hukukun Üstünlüğü İlkesine Bağlılık
 
Müfettişler, her zaman hakkaniyet ve adaleti esas alır, görevlerini ifa ederken, “hukukun üstünlüğü” ilkesine bağlı kalır, insan hak ve özgürlüklerine saygılı olur, görevlerin yürü-tülmesinde ve raporların oluşturulmasında, somut deliller ile hukukî düzenlemeleri daya-nak alırlar.
 
(2) Dürüstlük
 
Müfettişler;
 
(a) Başkanlığın itibarını, hizmetlerini ve kamu yararını daima ön planda tutarlar.
(b) Görevlerini yerine getirirken dürüst olarak hareket ederler, kendilerini malî ve diğer bakımlardan üçüncü kişilere bağımlı kılacak ilişkilere girmezler.
 
(c) Görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendisi, yakınları veya üçüncü kişiler lehine menfaat sağlayamaz, duygusal davranarak üçüncü şahısların zararına sonuç doğuracak eylemlerde bulunamazlar, görevlerinin tarafsız ve nesnel bir şekilde icra edilmesini etkile-yen ilişkilerden kaçınırlar.
 
 
(ç) Yapılacak denetleme ve soruşturmalar konusunda başkalarına görevleri ile ilgili ola-rak herhangi bir vaat veya taahhütte bulunamazlar.
 
(d) Görevlerinin saygınlığını ve güvenilirliğini zedeleyen görüntü, tavır ve davranıştan kaçınırlar.
 
(e) Kendilerine verilen görevi süresi içinde yerine getirirler.
 
(f) Görevleriyle ilgili bilgileri, menfaat temini için kullanamaz, yasal düzenlemelere aykı-rı şekilde açıklayamazlar.
 
(g) Kamu kaynaklarını doğru, ekonomik, verimli, tutumlu ve etkin bir şekilde kullanır, bu konuda yol göstericilik görevini layıkıyla yerine getirirler.
 
(3) Bağımsızlık, Tarafsızlık ve Nesnellik
 
(a) Bağımsızlık
 
Bu standart, görevin herhangi bir baskıya, etkilenmeye veya yönlendirmeye maruz ka-lınmadan yerine getirilmesini gerektirmektedir. Müfettişler; gerek kendi aile ve arkadaş çevresinden, gerekse kurum içinden veya dışarıdan gelebilecek ve bağımsız bir şekilde ça-lışmasını zedeleyebilecek herhangi bir etkiye izin vermezler. Müfettişlerin sadece Ma-kam’dan ve Başkan’dan talimat alarak görev yapmaları bağımsızlıklarının teminatıdır.
 
(b) Tarafsızlık
 
Tarafsızlık; yapılan denetim, inceleme ve soruşturmalarda taraflara karşı yansız ve ön-yargısız bir şekilde hareket edilmesi manasına gelir. Müfettişler; siyasî ve ideolojik tutumda bulunamazlar; dil, din, felsefi inanç, siyasi düşünce, ırk, cinsiyet ve benzeri hususlar nede-niyle ayrım yapmazlar, tarafsızlığını engelleyecek herhangi bir etkiye ve önyargıya izin vermezler.
 
(c) Nesnellik
 
Müfettişler, nesnelliğin sağlanması için, görevle ilgili tüm çalışmalarını uygun karar alma teknikleri kullanarak destekler, düzenlediği raporları sağlam dayanak ve gerekçeler üzeri-ne inşa ederler.
 
(4) Meslekî Yetkinlik
 
Meslekî yetkinlik, görevin gerektirdiği bilgi ve beceriye sahip olma, rehberlik, denetim ve soruşturma konuları ile ilgili sağlıklı veri ve kanıt toplama, inceleyip değerlendirme ve raporlama yeteneğini ifade eder.
 
(5) Meslekî Bilgi ve Beceri
 
Müfettişler; görevlerini yerine getirmek için gereken bilgi, beceri ve diğer niteliklere sa-hip olurlar; görevleriyle ilgili hukuki düzenlemeleri bilirler; bilgi, beceri ve diğer mesleki yetkinliklerini sürekli bir şekilde geliştirirler.
 
(6) Profesyonellik ve Sorumluluk
 
Müfettişler; kariyerlerinin tüm evrelerinde profesyonelce ve üstün sorumluluk bilinciyle hareket eder, teknoloji tabanlı denetim ve diğer veri analiz tekniklerine hâkim olurlar.
 
(7) Meslekî Özen ve Dikkat
 
Müfettişler; rehberlik, teftiş, soruşturma ve inceleme görevlerinde makul sınırlar içinde tedbirli ve ehil bir müfettişten beklenen azamî meslekî özeni ve dikkati gösterirler.
 
(8) Saygı ve Nezaket
 
Müfettişler; meslektaşlarına, kamu personeline ve ilgili şahıslara karşı nazik, ölçülü ve saygılı olurlar; meslekî saygınlığın gerektirdiği şekilde tutarlı davranırlar, onur kırıcı, kü-çük düşürücü, moral bozucu ve keyfi davranışlar sergileyemezler; baskıcı, hakaret ve tehdit edici tarzda davranmazlar.
 
IV. ÇALIŞMA STANDARTLARI
 
Bu bölümdeki standartlarda, görevlerin ifasında uyulması gereken ilkelerin genel çerçe-vesi çizilmektedir.
 
(1) Gizliliğe Özen
 
Müfettişler, rehberlik, teftiş, soruşturma, inceleme ve diğer görevlerin icrasında aşağı-daki hususlara uyarlar:
 
(a) Görevlerin yürütülmesi ve raporlanması aşamalarında, denetledikleri konu ve ku-rumla ilgili gizliliğe uygun hareket eder, kanaatlerini yetkili makamlar dışında kimseye açıklayamazlar.
 
(b) Görevleri dolayısıyla öğrendikleri meslekî sırların dışarıya sızmaması hususunda büyük titizlik gösterirler.
 
(c) Görevin konusu ve kapsadığı kimseler hakkındaki bilgileri üçüncü kişilere karşı gizli tutar, ihbar ve şikâyetlerin değerlendirilmesinde ve paylaşımında, muhbir ve müştekinin güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde hareket ederler.
 
(ç) Devlet sırrı ve özel hayatın gizliliği ile ilgili bilgileri, kanunların öngördüğü durumlar dışında hiçbir kurum, kuruluş veya kişiye veremez ve açıklayamazlar.
 
(d) Görevin ifası sırasında edindiği herkese açık olmayan bilgileri kendi yararına veya başkalarının yarar ve zararına kullanamazlar.
 
(2) Masumiyet
 
Aslolan, teftiş edilen veya hakkında inceleme ve soruşturma yapılan kişinin masumiyeti-dir. Ancak ulaşılan yasal deliller çerçevesinde kişiden şüphe edilebilir.
 
(3) Temkinli Olma
 
Müfettişler; görev konusuyla ilgili bilgi, belge, ifade ve kayıtlara temkinle yaklaşır, göre-vin konusunu tüm unsurları itibariyle gerçek ve doğru olarak tespit etmeye çalışır, emin olamadığı hususları iyice irdeler ve araştırır.
 
(4) Araştırmacı Olma
 
Müfettişler; görev konusunu her yönüyle araştırır ve değerlendirir, görev konusuna iliş-kin önceki dönemlerde yapılmış benzer çalışmalar varsa, bunları dikkate alır, kaliteyi ar-tırma gayreti içinde olurlar.
 
(5) Dikkatli Olma
 
Müfettişler; verilen göreve önem verir, konu üstünde zihinsel bakımdan yoğunlaşır ve çalışmalarından tatmin edici sonuçlar alma çabası içinde olurlar.
 
V. TEFTİŞE İLİŞKİN ÇALIŞMA STANDARTLARI
 
(1) İnsanın Önceliği
 
Teftişte insan odaklı bir anlayış benimsenir, çünkü hizmetlerin en önemli unsuru zihin-sel ve bedensel emek ve yeteneklerinden yararlanılan insandır.
 
(2) Teftişte Derinlik
 
Hatalı bir işlemi hemen yanlış kabul etmek yerine, hatanın mahiyetini, nereden kaynak-landığını ve nerelere sirayet ettiğini tam olarak kavramak gerekir.
 
(3) Risk Odaklılık
 
“Risk”; uygun ve olması gereken durumdan olumsuz yönde sapma ihtimalinin yüksek ve bu olumsuzluğun sakıncalarının önemli düzeyde olmasını ifade eder. Teftiş, birimin işlem akışının tümünü kavrayacak kapsamda yapılır. Birimin amaç ve hedeflerine ulaşmasını en-gelleyecek durumlar ile birimin kaynaklarına ve varlıklarına yönelik mevcut ve potansiyel riskler uygun metotlar kullanılarak sistematik şekilde değerlendirilir, riskli durumlara kar-şı öneriler geliştirilir.
 
(4) Gözlemleme
 
Teftiş edilenlerin gözlenmesi ve değerlendirilmesi “teftişte insan odaklılığın” gereğidir. Müfettişler teftişin doğası gereği, yalnız kayıt, defter ve belgeler üzerinde inceleme yap-makla yetinmez, çevre ve paydaşlar ile temas kurarak, teftiş edilen birim hakkında kanaat ve bilgi sahibi olurlar.
 
(5) Önceki Raporların Değerlendirilmesi
 
Önceki teftiş raporlarında tenkit edilen hususların yerine getirilip getirilmediği, eleştiri-len hususların tekrarlanıp tekrarlanmadığı üzerinde durulur, varsa uymama gerekçeleri araştırılır, gerekirse öneriler geliştirilir.
 
(6) Teftişte Suç Unsuruna Rastlanması
 
Teftişlerde suç unsuruna rastlanması halinde Başkanlıkla irtibata geçilir ve ilgili mevzu-at uyarınca işlem yapılır. Yasal düzenlemelerin doğrudan suç duyurusunda bulunulmasını öngördüğü hallerde, doğrudan ilgili mercie bildirimde bulunulur. Durum aynı zamanda Başkanlığa bildirilir.
 
VI. İNCELEME VE SORUŞTURMAYA İLİŞKİN STANDARTLAR
 
(1) Soruşturmanın Mahallinde Yapılması
 
İnceleme ve soruşturmanın mahallinde yapılması esastır.
 
(2) Soruşturmada Delil Toplama
 
İnceleme ve soruşturmada iddia ile ilgili taraflar dinlenir ve soruşturulan kişinin leh ve aleyhindeki bütün deliller toplanır.
 
(3) Soruşturulanın İtibarının Korunmasına Özen Gösterme
Özellikle araştırma gerektiren konularda, kişiler hakkındaki soruşturmanın mümkün ol-duğunca üçüncü şahıslar nezdinde duyulmamasına özen gösterilir.
 
(4) Görevden Uzaklaştırma Yetkisinin Kullanım Esasları
 
Müfettişler; kanunlarda öngörülen şartların oluşması halinde, ilgili memuru, mevzuatla belirlenmiş usule göre görevinden uzaklaştırabilir.
 
(5) Soruşturmadan Çekilmenin Talep Edilebileceği Haller
 
Müfettişler, şu durumlarda soruşturmadan çekilme talebinde bulunabilirler:
(a) Soruşturma konusu eylemden kendisinin veya yakınlarının zarar görme ihtimalinin bulunması.
(b) Sonradan kalkmış olsa bile soruşturulan kişi veya mağdur ile aralarında evlilik, vesa-yet veya kayyımlık ilişkisinin bulunması.
(c) Soruşturulan veya mağdurun kan veya kayın hısımlığından üst soy veya alt soylun-dan biri olması.
(ç) Soruşturulan veya mağdur ile aralarında üçüncü derece dâhil kan hısımlığı bulun-ması.
(d) Soruşturulan veya mağdur ile aralarında evlât edinme bağlantısının bulunması,
(e) Evlilik sona ermiş olsa bile soruşturulan veya mağdur ile aralarında ikinci derece dâ-hil kayın hısımlığı bulunması.
 
VII. GÖREVİN YÜRÜTÜLMESİ İLE İLGİLİ STANDARTLAR
 
(1) Ön Değerlendirme ve İşlerin Planlanması
 
Görev onayı alınır alınmaz ön değerlendirme yapılır. İlk olarak görevin mahiyeti ve kap-samının çok iyi anlaşılması gerekir. Bunun için öncelikle görev onayı ve ekleri dikkatlice okunup incelenir. Değerlendirme neticesinde muğlâk olduğu düşünülen hususların açıklığa kavuşturulması için Başkanla görüşülür. Görevin mahiyetinin anlaşılmasından sonra, işle-rin öncelik sırası belirlenir. Verilen görevin aciliyeti, süreli olması ve benzeri durumlarda mevcut benzer nitelikli işlerde aksama olacaksa durum Başkan’a bildirilir, alınacak talima-ta göre hareket edilir.
 
(2) Mevzuatın Gözden Geçirilmesi
 
Görev kapsamında ihtiyaç duyulan mevzuat gözden geçirilir. Görev konusu, ilgili mevzu-at ışığında değerlendirilir. Görevin mahiyeti yeterince kavrandıktan sonra, risk ve önemli-lik unsurları göz önüne alınır, öncelik sırası belirlenir.
 
(3) Çalışma Planı
Görev yerine gitmeden önce şikâyet evrakındaki iddialar analiz edilir ve yapılacak işler öncelik sırasına göre planlanır,
 
(4) Görev Mahalline İntikal
Aksi bir bildirim veya geçerli bir mazeret yoksa görev onayının tebliğ edildiği tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde görev mahalline hareket edilir.
 
(5) Görevin Mahallinde Yapılması
Görevin mahallinde ifa edilmesi asıldır. Konuyla ilgili bilgi ve belgelerin araştırılması, il-gili kişilerle görüşülmesi görev mahallinde gerçekleştirilir.
 
(6) Delillerin Toplanması
 
(a) İnceleme ve soruşturmalarda varsa öncelikli olarak müşteki veya iddia sahibi dinle-nir, sonra varsa bunların tanıkları dinlenir, iddialar ile ilgili bilgi ve belgeler toplanır, bilgi ve belgeler iyice değerlendirilir.
(b) İkinci olarak şüphelinin ifadesi alınır, varsa tanıkları dinlenir. İddia ile ilgili gerekli bilgi ve belgeler toplanır. İfadeler, bilgi ve belgeler değerlendirilir.
(c) Gerekirse şüpheli veya incelenen konu ile ilgili yöneticiyle görüşülür, iddialarla ilgili görüşleri, duruma göre yazılı veya şifahî olarak alınır.
(ç) İfade tutanaklarına ifadesi alınanların vatandaşlık numarası, açık adresi ve telefonu, ifade tarihi ve yeri yazılır.
 
(7) Delillerin Analizi ve Değerlendirilmesi
İddialarla ilgili elde edilen veri, bilgi, belge ve bulgular gözden geçirilir, iddiaların doğru-luğunu veya asılsızlığını ispat edecek nitelikte olup olmadığı değerlendirilir, eksik kalan bir husus varsa tamamlanır.
 
(8) Çalışmanın Sonlandırılması
Mahallinde yapılan çalışmalar tamamlanınca varsa başka bir görev mahalline gidilir ve-ya merkeze dönülür.
 
(9) Ekip Çalışmasında Usul
Görev birden fazla müfettiş ile yürütülüyorsa en kıdemli müfettiş ekibin başkanıdır. Ekip başkanı ekip üyeleri ile istişare ederek yukarıdaki çalışmaları gerçekleştirir. Ekip başkanı ve üyeleri görevin başarıyla sonuçlandırılması amacıyla birlikte azami katkıyı sağlamaya gayret gösterir.
 
VIII. RAPORLAMA STANDARTLARI
(1) Raporlamanın Genel Standartları
 
(a) Raporların Eksiksiz ve Doğru Olması
Raporlar; yeterli bilgi ve delilleri içeren, kolay anlaşılır, muğlâk ifadelerden arî, görevin gereğine uygun, doğru ve eksiksiz bir şekilde düzenlenir. Raporların eksiksiz ve doğru ol-ması, sağlam ve yeterli delillere dayanması; elde edilen bilgi ve belge ile görüş ve sonuçla-rın rapora eksiksiz ve doğru olarak yansıtılmasıyla mümkün olur.
 
(b) Raporların Gerçekçi ve Tarafsız Olması
 
Raporlarda müşteki ve şüphelinin görüş ve ifadelerine, konu ile ilgili lehte ve aleyhteki bütün hususlara yer verilir, bulgu ve tespitler, sonuç ve kanaatler önyargısız bir şekilde ifade edilir.
 
(c) Açık ve Anlaşılır Olma
 
Raporlar; konunun uzmanları dışındaki insanların da okuduğu dikkate alınarak sade ve anlaşılır bir üslup ile ikna edici ve gereksiz ayrıntılardan arî olarak yazılır.
 
(ç) Yapıcı Olma
Genel denetim raporları yapıcı, düzeltici, bilgilendirici ve geliştirici bir üslupla yazılır.
 
(d) Raporların Zamanında Yazımı
Raporlar, idareye değer katacak en uygun sürede hazırlanır. Gerektiğinde esas rapor hazırlanana kadar bir yazı ile durum Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına bildirilir.
 
(2) Rapor İçerik ve Şekil Standartları
 
(a) Soruşturma Raporu ve İçerik Tasarımı
Soruşturma raporunun içerik tasarımı aşağıdaki şekilde düzenlenir.
 
(b) Kapak
Soruşturma rapor kapağı şu başlıklardan oluşur: (a) soruşturma emrini veren makam, (b) olur tarihi ve sayısı, (c) soruşturmanın yapıldığı yer, (ç) suçun işlendiği yer ve tarih, (d) soruşturmaya başlama tarihi, (e) soruşturmanın sona erdiği tarih, (f) soruşturmanın konu-su, (g) suç isnat edilenin adı, soyadı ve görevi; (ğ) suçla ilgili mevzuat hükmü ve maddesi, (h) teklif.
 
(c) Bölümler
Soruşturma raporunda aşağıdaki bölümler yer alır:
(I) “Başlangıç” bölümünde; görevin dayanağı, görevi veren makamın olur tarihi ve sayı-sı ile ilgili bilgilere yer verilir.
(II) “Suç, yeri ve tarihi” bölümünde; soruşturmaya konu olan suçun ne olduğu, nerede ve hangi tarihte işlendiğine yer verilir.
(III) “Şüpheli” bölümünde, suç isnat edilen kişinin kimlik ve görev bilgilerine yer verilir.
(IV) “Müşteki-Muhbir” bölümünde; soruşturma konusu olan suçu şikâyet veya ihbar edenin kimlik bilgilerine yer verilir. Müşteki ve muhbir yoksa “Kamu Hukuku” ifadesi yazı-lır.
(V) “Deliller” bölümünde, suçun ispatında kullanılan delilerin neler olduğuna yer veri-lir.
(VI) “Delillerin Değerlendirilmesi” bölümünde yapılan araştırma ve çalışmalarda edi-nilen bilgi, bulgu, kanıt ve tespitler, neden-sonuç ilişkisi üzerinde durularak tahlil edilir; suçun oluşma şekline (bir görevin ihmali veya bir yasağın işlenmesi hususlarına) ve mev-zuattaki yerine, suça tekabül eden ve teklif edilen disiplin cezasına yer verilir.
(VII) “Sonuç ve Teklifler” bölümünde; suçu işleyenin kim olduğu, soruşturma konusu olan suçun ne olduğu, suçun yasal dayanağı, suça tekabül eden ceza ve diğer teklifler açık, net, kısa ve öz olarak belirtilir, muğlâk ifadeler kullanılmaz.
 
(ç) İnceleme Raporu ve İçerik Tasarımı
 
İnceleme raporunun içerik tasarımı aşağıdaki şekilde düzenlenir.
 
(I) “Yetki” bölümünde; görevin dayanağı, görevi veren makamın olur tarihi ve sayısı ile ilgili bilgilere yer verilir.
(II) “İncelemenin Konusu” bölümünde incelenen ve araştırılan konunun ne olduğuna yer verilir.
(III) “İncelemenin yeri ve Tarihi” bölümünde, iddianın nerede ve hangi tarihlerde in-celendiğine yer verilir.
(IV) “Yapılan İnceleme” bölümünde, ileri sürülen iddia ile ilgili lehte ve aleyhteki delil-ler değerlendirilir veya araştırılan ve incelenen konu tahlil edilir.
(V) “Sonuç ve Teklifler” bölümünde; iddia edilen veya araştırılan ve incelenen konu hakkındaki görüş ve teklifler açık, net, yalın ve anlaşılır bir üslupla belirtilir.
 
(d) Ön İnceleme Raporu ve İçerik Tasarımı
 
Ön inceleme raporunun içerik tasarımı aşağıdaki şekilde düzenlenir.
 
(I) “Yetki” bölümünde, görevin dayanağı, görevi veren makamın olur tarihi ve sayısı ile ilgili bilgilere yer verilir.
(II) “İncelemenin Konusu” bölümünde; incelemeye konu olan suçun ne olduğu, suç iş-leyen memurun kim olduğu, suçun nerede ve hangi tarihte işlendiğine yer verilir.
 
(III) “İncelemenin Yeri ve Tarihi” bölümünde, iddianın nerede ve hangi tarihlerde in-celendiğine yer verilir.
(IV) “Yapılan İnceleme” bölümünde, memur hakkında ileri sürülen iddianın mahiyeti ve iddiaya dayanak oluşturan deliller değerlendirilir.
(V) “Sonuç ve Teklifler” bölümünde ulaşılan sonucun hangi mevzuatın hangi maddesi-ne dayandırıldığı ve ileri sürülen iddialarla ilgili eylemler hakkında soruşturma izni veril-mesini gerektirip gerektirmediği açıkça belirtilir.
 
(e) Genel Teftiş Raporu ve İçerik Tasarımı
Genel teftiş raporu, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönergesinde belirlenen forma göre düzenlenir.
 
(f) Raporların İmzalanıp Mühürlenmesi
Raporlar, sonuç ve teklifler bölümünün bittiği yere raporu düzenleyenlerin kod ve un-vanı yazılarak imzalanır. Raporların kapak ve ekleri dâhil tüm sayfaları mühürlenir ve nu-mara verilir. Ekler, rapordan ayrı olarak numaralandırılır.
 
(3) Tutanaklar ve Ekler
 
(a) Görev esnasında düzenlenen tutanaklar; ifade tutanağı, tespit tutanağı ve diğer tu-tanaklar şeklinde gruplandırılabilir.
 
(b) Tutanaklarda ilgili kişinin kimlik, adres ve iletişim bilgileri ile yer, tarih (ve gereki-yorsa saat) yer almalıdır.
 
(c) İfade tutanaklarında ifadesi alınan kimsenin hangi sıfatla ifadesinin alındığı belirtilir, müşteki, tanık ve şüpheliye sorulan sorular ve verilen cevaplar net, sade ve anlaşılır bir üslupla yazılır.
 
(ç) İfadesi alınanın ifadesini okuduğu, ilave edilecek ek bir husus bulunmadığı, ifadesini özgür iradesi ile verdiği gibi gerekli ibareler ile ifade tamamlanır.
 
(d) Düzenlenen ifade tutanağı, ifade sahibi ve ifadeyi alan müfettiş tarafından imzalanır ve müfettişlik mührü ile mühürlenir.
 
(e) Soruşturma, teftiş ve incelemeye yönelik, durumun tespiti amacıyla tutanak düzen-lenebilir, tutanakta tespitler sıralanır ve imzalanıp mühürlenir.
 
(f) Raporda belirtilen hususlara delil olabilecek belge örnekleri, raporun içyapısında bu-lunması uygun olmayan kapsamlı döküm bilgileri ve sair ayrıntılı bilgiler rapora ek yapıla-bilir. Bunlar rapordaki anlatıma paralel olarak sıralanır, numaralandırılır ve bir dizi pusu-lasına bağlanarak rapora eklenir. Kanaatin oluşmasına dayanak teşkil etmeyen belgeler rapora eklenmez.
 
(4) Danışmanlık Göreviyle İlgili Raporlama
 
Başkanlıkça tetkik ettirilen çeşitli konular hakkındaki düşünceler, müfettişlerin mesleki ve bilimsel alandaki çalışmaları, müfettişlerce görevlerin icrası sırasında tespit olunan ko-nulara ilişkin öneriler basit bir rapor ile sunulur. Bu raporun içerik tasarımı aşağıdaki şe-kilde düzenlenir.
 
(I) “Giriş” bölümünde; görevin dayanağı, çalışmanın amacı, kapsamı ve görevin konusu ile ilgili genel bilgilere yer verilir.
(II) “Değerlendirme” bölümünde; yapılan araştırma ve çalışmalarda edinilen bilgi, bul-gu, tespit, kanıt ve diğer hususlar, neden-sonuç ilişkisi üzerinde durularak tahlil edilir.
 
(III) “Sonuç” bölümünde, rapor uyarınca yapılması gerekenler tereddüde mahal verme-yecek şekilde kısa ve öz olarak belirtilir ve muğlâk ifadeler kullanılmaz.
 
IX. GÖREVLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
 
(a) Görev sonuçlarının amaçlarla karşılaştırılması, eksik veya hatalı raporların düzeltti-rilmesi ve verimliliği arttıracak tedbirlerin alınması, Başkanlığın görev ve sorumlulukların-dandır. Verilen görevlerin müfettişlerce süresinde, istenilen nitelikte, amacına uygun ola-rak yerine getirilip getirilmediği üzerinde durulur. Düzenlenen raporların, standartlara uygunluğu Başkan ve refakat müfettişleri tarafından değerlendirilir.
 
(b) Başkanlıkça yapılan değerlendirmede eksiklik veya hata tespit edilmesi halinde rapor, düzeltilmek üzere ilgili müfettişe iade edilir.
 
(c) Yapılan görevlerin kalitesi ve müfettişlik becerisi de dikkate alınarak müfettişlerin bireysel performansları ölçülür.
 
(ç) Her yıl Başkanlıkça planlanan ve gerçekleştirilen görevler toplantı yapılarak değer-lendirilir. Bu toplantılarda, Başkanlığın çalışmalarında ortaya çıkan sorun, çözüm ve teklif-ler ele alınır.
 
X. STANDARTLARA UYUM
 
(1) Müfettişler görevlerin ifasında Standartlara uymakla yükümlüdürler.
 
(2) Başkanlık, Standartlara uyumun sağlanmasından sorumludur. Uyumun sağlanması amacıyla gerektiğinde seminerler ve eğitim programları düzenler.
 
(3) Başkanlık, Standartların geliştirilmesi için gerekli tedbirleri alır. Değişikliğin uygu-lamaya konulması Makam oluru ile gerçekleşir. Başkanlık, Standartlarla ilgili açıklayıcı alt düzenlemeler yapabilir.
 
(4) Denetim Standartları, Makam oluru ile yürürlüğe konulur.

(13.06.2011)

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol